Na 13 jaar, zou het dan toch?

Na 13 jaar, zou het dan toch?

Het is de tweede helft van de jaren negentig van de vorige eeuw en internet komt snel de huiskamers binnen. Ook ontstaan de eerste aanbieders van online kansspelen. Een industrie die in de jaren daarna gestaag groeit. Engeland en Malta zien als eersten het belang en noodzaak van regulering. Ondanks een repressief kansspelbeleid onderkent ook Nederland dat regulering van online kansspelen in het belang van de consument is. Het kabinet Balkenende II besluit daarom dat er en proef moet komen met online kansspelaanbod dat exclusief door Holland Casino wordt aangeboden. Op 14 november 2005 dient toenmalig minister Donner daartoe een wetsvoorstel in bij de Tweede Kamer. De behandeling loopt op schema en de Tweede Kamer stemt op 20 september 2006 in met het voorstel. Saillant detail: coalitiepartner VVD stemt tegen. Zij zien een monopoliepositie voor Holland Casino niet zitten. Door de val van het kabinet Balkenende II wordt het wetsvoorstel in de Eerste Kamer controversieel verklaart en ligt de discussie enige tijd stil. Na het aantreden van het kabinet Balkenende III wordt de schriftelijke behandeling in de loop van 2007 voortgezet.

Dan is het zover, op de kop af 11 jaar geleden, op 29 januari 2008, debatteert de Eerste Kamer over het wetsvoorstel kansspelen via internet. Het is geen geheim dat de VVD net als in de Tweede Kamer grote moeite heeft met het verlenen van een monopoliepositie voor aan Holland Casino. Het is de huidige voorzitter van de Senaat, mevrouw Broekers-Knol die voor de liberalen het woord voert.  Toeval of niet, op dinsdag 5 februari 2008 zou er hoofdelijke stemming plaatsvinden. Op verzoek van het Kabinet wordt dit uitgesteld om advies van de Europese Commissie te krijgen over het al dan niet in lijn zijn van het Nederlandse kansspelbeleid met de Europese regelgeving. Een mogelijke ingebrekestelling van Nederland door de Europese Commissie zou tegenstanders wellicht over de streep trekken. Naar aanleiding van het advies, wat op dat moment niet openbaar is, stuurt het kabinet een uitvoerige brief, waarop de Eerste Kamer besluit de plenaire behandeling voort te zetten op 18 maart 2008. De inspanningen van het kabinet mogen niet baten. Op 1 april 2008, het is geen grap, verwerpt de Eerste Kamer via hoofdelijke stemming met 35 stemmen voor en 37 stemmen tegen het wetsvoorstel kansspelen via internet. Dan wordt het stil. Niet op internet daar wordt vrolijk door gepokerd, weddenschappen geplaatst en roulette gespeeld. Wel wordt het oorverdovend stil in Den Haag. 

Met het aantreden van het kabinet Rutte I in 2010 lijkt er weer beweging te komen in het dossier. Weggestopt in een hoekje van de financiële paragraaf van het regeerakkoord valt te lezen dat het kabinet extra inkomsten uit de kansspelbelasting inboekt als gevolg van de regulering van online kansspelen. Op 19 maart 2011 stuurt staatssecretaris Fred Teeven een brief naar de Tweede Kamer over de modernisering van het Nederlandse kansspelbeleid. Vanaf 2012 moet er €10 miljoen aan kansspelbelasting binnenkomen uit online kansspelen. Een veel te ambitieus plan blijkt al snel. Het duurt nog tot 18 juli 2014 voordat het wetsvoorstel kansspelen op afstand bij de Tweede Kamer wordt ingediend. Ruim zes jaar nadat de Eerste Kamer het monopolie voor Holland Casino afwees. 

De discussies in de Tweede Kamer lopen niet voorspoedig. Het idee om meerdere online kansspelvergunningen uit te geven leidt tot paniek bij de loterijen. Hun monopoliepositie wordt aan het wankelen gebracht. Kansspelen mag je van Europa in monopolie organiseren, maar dan moet dat voor al het aanbod gelden en de regels “horizontaal consistent” zijn. Met andere woorden of al het aanbod gaat via een monopolie of alles is open. Een tussenweg is er niet. Met name de Postcode Loterij, de enige commerciële aanbieder van loterijen, ziet de kip met de gouden eieren geslacht worden. Nadat de Eerste Kamer eerder tegen het monopolie van Holland Casino gestemd heeft en het belang van een open internet alleen maar toeneemt, is een monopoliepositie in Nederland op internetkansspelen ondenkbaar. De eigenaren van de Postcode Loterij zien hun businessmodel bedreigd en zetten zeer slim de lobbykracht in van de organisaties die zij subsidiëren. Ter verduidelijking, dit is ongeveer heel sociaal, cultureel, maatschappelijk en ecologisch Nederland. Tot grote tevredenheid van vadertje Staat, die de kosten zelf niet hoeft op te hoesten, zijn deze sectoren al jaren in grote mate afhankelijk van de bijdragen uit de Amsterdamse Van Eeghenstraat. De lobbykracht is groot. De besturen van de beneficianten van de Postcode Loterij worden immers bevolkt door vele (oud) bestuurders en politici. Voorman van de gezamenlijke goede doelen is D66 senator Alexander Rinnooy Kan, de man die jarenlang gold als een meest invloedrijke personen van ons land. Mede onder zijn leiding wordt de het wetgevingsproces in de Tweede Kamer vakkundig vertraagd. 

Dan is er ook de onenigheid tussen de coalitiepartijen VVD en PvdA op het dossier, met name over de hoogte van de kansspelbelasting. Het voorstel was dat er een gedifferentieerd tarief zou komen voor online en landgebonden kansspelen: 20 tegen 29%. Dit was tegen het zere been van de PvdA. Zij wilden een uniform tarief van 29%. 20 % kansspelbelasting zagen zij als subsidiëring van buitenlandse online kansspelaanbieders. Toenmalig PvdA Kamerlid en inmiddels lijsttrekker voor de Eerste Kamer, Mei Li Vos heeft er nooit een geheim van gemaakt niets met kansspelen te hebben en geen voorstander van regulering te zijn. VVD collega Jeroen van Wijngaarden mocht de kooltjes voor de VVD uit het vuur halen om met de PvdA tot een vergelijk te komen in de belastingdiscussie. Helaas gaf de VVD toe, waardoor de kanalisatie ambitie van 80 % (het aantal spelers dat gebruik maakt van het gereguleerde aanbod) van het kabinet meteen onder druk kwam te staan.  Internationaal is aangetoond dat er een correlatie is tussen de hoogte van de kansspelbelasting en de mate van kanalisatie. Hoe hoger de belasting hoe minder de aanbieders uit kunnen keren aan hun spelers. Hierdoor wordt het aantrekkelijk er om buiten het gereguleerde alternatief te gaan spelen. Het is dan ook onbegrijpelijk dat de wanneer het uitgangpunt van het Nederlandse kansspelbeleid is het beschermen van de consument er moedwillig wetswijzigingen worden doorgevoerd die niet in het belang van de consument zijn. Na veel gesoebat neemt de Tweede Kamer twee jaar na indiening het wetsvoorstel kansspelen op afstand op 7 juli 2016 aan. 

Dan is het de beurt aan de Eerste Kamer. Het duurt tot 4 november 2016 totdat de eerste schriftelijke vragen worden ingediend. Op 22 februari 2017 antwoord toenmalig staatssecretaris Dijkhoff. Vervolgens kost het de Eerste Kamer tweeëneenhalve maand om nog meer vragen in te dienen. En dan begint het lange wachten. Dijkhoff verzuimt om in de nadagen van Rutte II de beantwoording in te dienen. Daarna volgt de langste formatie uit onze geschiedenins. Het duurt tot 13 juli 2018 totdat minister Dekker de vragen van 9 mei 2017 eindelijk beantwoord. Wederom heeft de Eerste Kamer vragen die op 30 oktober 2018 worden gepubliceerd. De minister antwoord relatief snel op 13 december 2018. En dan, als een vroeg kerstgeschenk besluit de vaste Commissie voor Justitie en Veiligheid op 18 december 2018 dat er op 5 februari 2019 een plenaire behandeling plaats zal vinden van het wetsvoorstel kansspelen op aftand. 13 jaar, 2 maanden en 3 weken nadat het eerste wetsvoorstel dat online kansspelen zou reguleren werd ingediend. Bijna 8 jaar nadat Fred Teeven de brief over de modernisering van het kansspelbeleid stuurde. Zou het dan toch?

Zou er nu eindelijk recht gedaan worden aan de uitgangspunten van het Nederlandse kansspelbeleid, dat staat voor een consumentenbescherming dat zijn gelijke in de wereld niet kent? Stoppen we eindelijk met politiekje spelen over de rug van de consument? Erkennen we eindelijk de werkelijkheid die internet heet en de online kansspelen die daar al sinds eind jaren negentig van de vorige eeuw worden aangeboden? Wordt de kansspelwet uit 1964 toen internet nog moet worden uitgevonden eindelijk aangepast aan de realiteit van de eenentwintigste eeuw? 

Donner, Hirsch Ballin, Teeven, Dijkhoff en nu Dekker. Bewindspersonen zijn gekomen en gegaan op dit dossier. Zo ook een keur aan woordvoerders in Eerste en Tweede Kamer. Toch zijn na al die jaren zijn er nog twee constante factoren: Senatoren Rinnooy Kan en Broekers-Knol.  De eerste zal zich hopelijk voor en achter de schermen afzijdig houden in het debat. Aan Broekers-Knol, die regulering eerder tegenhield, straks de eer het debat definitief af te hameren.

Terug naar de realiteit van vandaag rest eigenlijk niets meer dan een welgemeende laatste oproep…

Geachte Senatoren,

Nederland kent de hoogste internetpenetratiegraad in Europa. Gezien het open en grensoverschrijdende karakter van internet is het dan ook niet raar dat er in Nederland meer dan een miljoen mensen deelnemen aan online kansspelen. Vanuit de gedachte van de consumentenbescherming is het daarom de hoogste tijd dat deze Nederlandse consumenten ook toegang krijgen tot een Nederlands gereguleerd online kansspelaanbod.

Wanneer de wet- en regelgeving uit de verschillende EU-lidstaten wordt vergeleken steekt de voorliggende Nederlandse wet- en regelgeving daar met kop en schouders bovenuit. Geen land in Europa heeft de bescherming van de consument en het tegengaan van kansspelverslaving zo stevig verankerd.  Logisch, want dit zijn al decennialang de terechte ankerpunten van het Nederlandse kansspelbeleid.

Alles wat er over de voors en de tegens, de bedoelde en de onbedoelde gevolgen, de emoties en de feiten kan worden geschreven en gezegd ligt op tafel. Maak er niet te veel woorden meer aan vuil, maar neem uw verantwoordelijkheid. Na ruim 13 jaar verdienen de meer dan één miljoen Nederlands die inmiddels deelnemen aan online kansspelen eindelijk regulering.  



Per 14 augustus 2020 is de Nederlandse brancheorganisatie Stichting Speel Verantwoord (SSV) omgevormd tot de branchevereniging NOGA, de Nederlandse Online Gambling Associatie.

 

As of August 14 2020, Dutch trade body Stichting Speel Verantwoord (SSV) has been transformed into the trade association NOGA, the Dutch Online Gambling Association.